10 jaar Boer Bas: van zot idee tot vaste waarde in Brugge

Er stond een tractor in de winkel. De rekken waren gemaakt van houten fruitkisten en achter de toonbank stond een jonge bioboer die liever bijzondere kruiden en vergeten groenten teelde dan de zoveelste rij tomaten.
Tien jaar geleden opende Boer Bas de deuren in Brugge. Wat begon als een gedurfd experiment van bioboer Jens Mouton groeide uit tot een geliefde plek waar lokale voeding, eerlijke landbouw en menselijk contact centraal staan.

Een boerenzoon die zijn eigen weg zocht

"Eigenlijk wilde ik nooit moeten leuren met mijn groenten", vertelt Jens. "Ik kweek liever iets dat ontbreekt in de markt. Dingen waar mensen echt naar zoeken."

Die houding typeert hem vandaag nog steeds. Als vierde generatie boer, opgegroeid op een van de eerste bioboerderijen van Vlaanderen, koos hij altijd zijn eigen weg. Op zijn eigen bioboerderij Koolmees experimenteerde hij met bijzondere gewassen, kruiden en oude rassen. Maar al snel merkte hij dat hij op het platteland niet genoeg afzet vond voor wat hij produceerde.Tegelijk was zijn oude boerderij toen niet geschikt om er een volwaardige winkel uit te bouwen.

Dus trok hij naar de stad. Niet met het idee om een klassieke winkel te openen, maar om een plek te creëren waar verschillende boeren samen hun producten konden aanbieden.

Winkel der boeren

"Vanaf het begin was het duidelijk dat dit geen winkel van één boer zou zijn. Wij hadden zelf niet genoeg producten om de rekken te vullen. Boer Bas moest een winkel van vele boeren worden."

Vandaag klinkt dat vanzelfsprekend. Tien jaar geleden was dat veel minder het geval.

Jens reed in de beginjaren zelf langs de bioboeren in het Brugse Ommeland om groenten, fruit, zuivel, brood en andere producten op te halen. Hij vertrok tegen 11u in de voormiddag. Tegen 15u moest alles in de winkel liggen.

"Dat was soms behoorlijk chaotisch. Je kwam ergens toe en dan bleek een boer nog aan het oogsten. Maar tegelijk was dat ook het mooie eraan. Alles was vers. Alles kwam rechtstreeks van het veld. Dat gaf enorm veel voldoening"

Wie in die eerste jaren de winkel binnenstapte, voelde meteen dat dit geen supermarkt was. Geen eindeloze rijen met tien soorten van hetzelfde product. Geen marketingverhalen. Gewoon goede producten rechtstreeks van bij de boeren.

"Eigenlijk was dat beperkte assortiment prachtig", zegt Jens. "Je vond alles wat je nodig had zonder keuzestress uit tientallen merken die bijna hetzelfde aanbieden."

Geen concept, maar gezond verstand

Wat Jens altijd wat ongemakkelijk vond, was dat mensen Boer Bas een "concept" noemden.
"In de stad werd dat plots een concept store. Terwijl ik dacht: nee, dit is gewoon de basis. Een boer die zijn producten verkoopt."

Boer Bas groeide al snel uit tot meer dan een winkel. Mensen kwamen voor de kwaliteit, de versheid en de bijzondere producten die je niet overal vond. Tegelijk ontdekten ze opnieuw waar hun voeding vandaan kwam en wie het had geproduceerd. Transparantie bleef daarbij een belangrijk uitgangspunt.

"Bij ons weet je van welke boer je aardappelen komen, maar ook welke soort je koopt. Van groenten en fruit bestaan veel meer smaken, kleuren en variaties dan wat je meestal in de supermarkt tegenkomt."

Die visie zorgde er ook voor dat Jens soms moeilijke afwegingen maakte. Zo verkocht hij in het begin geen bananen omdat hij ze niet duurzaam vond. Tot hij merkte dat klanten daarna alsnog naar een andere winkel reden.
"Uiteindelijk moet een winkel ook leefbaar zijn. Soms haal je dingen in huis waar je niet honderd procent achter staat. Dat is de realiteit van ondernemen."
Die eerlijkheid typeert Boer Bas misschien evenveel als de groenten zelf.

Meer dan een winkel 

Klanten vonden hun weg naar Boer Bas. Niet alleen voor de producten, maar ook voor de sfeer. Want misschien ging het daar altijd al om. Wanneer Jens vandaag over zijn marktkraam praat, heeft hij het nauwelijks over verkopen.

"Mijn marktkraam is bijna een café. Ik weet wie wanneer komt. Als iemand een tijdje niet geweest is, stuur ik soms een berichtje. Niet omdat ik iets wil verkopen, maar omdat ik oprecht benieuwd ben hoe het gaat."

Dat menselijke contact werd misschien wel de echte ziel van Boer Bas. 

Na enkele jaren moest de winkel verhuizen. Het oorspronkelijke pand werd verkocht voor appartementen. Even leek alles onzeker. Jens speelde zelfs met het idee om met paard en kar naar Brugge te trekken om groenten te verkopen. De paarden waren al aan het oefenen. De route lag klaar. Alleen de vergunning kwam er nooit.

"Misschien was het niet haalbaar", lacht hij vandaag. "Maar soms moet je gewoon zot durven zijn."

Ondertussen groeide Koolmees uit tot een belangrijke logistieke speler in de korte keten. Wat begon met één boer die zelf producten ging ophalen, evolueerde naar een logistiek netwerk dat vandaag honderden leveringen per week verzorgt aan horeca, boerderijwinkels en speciaalzaken.

De combinatie van boerderij, logistiek, markt en winkel werd steeds moeilijker vol te houden. Op dat moment kwam een nieuw hoofdstuk in zicht.

Een gedeelde visie

Wim Moyaert en Greet Keppens van De Groene Cirkel kennen Jens al vele jaren. Vanuit hun eigen engagement rond duurzaamheid, korte keten en bewuste consumptie volgden zij het verhaal van Boer Bas.

Ook zij bouwden stap voor stap aan een alternatief voedselsysteem. Wat begon met een webwinkel en een afhaalpunt in Sint-Amandsberg, groeide uit tot een netwerk van afhaalpunten in Oost-Vlaanderen en samenwerkingen met lokale producenten en landbouwers. Een samenwerking tussen Boer Bas en De Groene Cirkel voelde voor beide partijen als een logische stap.

"We herkenden veel van onze eigen visie in wat Jens had opgebouwd", vertellen Wim en Greet. "Waar Jens steeds meer richting logistiek evolueerde, maakten wij net de beweging van afhaalpunten naar een fysieke winkel. Het voelde als een natuurlijke volgende stap."

Wat volgde was geen klassieke overname, maar een samenwerking tussen mensen die vanuit dezelfde waarden vertrekken. Waar Jens zich verder kon focussen op zijn boerderij en logistieke werking, bouwen Wim en Greet vandaag verder aan Boer Bas als winkel én ontmoetingsplek. 

De volgende tien jaar

Vandaag bouwen zij verder aan Boer Bas, met respect voor wat er al was én met ruimte voor nieuwe accenten. Naast kwaliteitsvolle producten van lokale boeren is er ook plaats voor lezingen, workshops en initiatieven die mensen inspireren tot een duurzamer en bewuster leven.

Voor Jens blijft de kern onveranderd. "Mensen komen uiteindelijk niet alleen voor groenten. Ze komen voor het verhaal. Voor de mens erachter."

Misschien is dat wel het echte succes van Boer Bas. Geen hip concept of voorbijgaande trend, maar tien jaar bouwen aan echte relaties tussen boeren, producenten en consumenten.